De mooiste van…

Afgelopen dagen scrolde ik door m’n beelden van afgelopen jaar en op gevoel pikte ik er een stuk of zeventig uit die ik het mooiste vond. Als zoethoudertje tot ik tijd heb om m’n site bij te werken hier: the best of uit eigen keuken.

De sneakste sneak preview

De allersneakste sneak preview die je als toeschouwer kunt krijgen, is aanwezig zijn bij de eerste tekstlezing van een nieuwe voorstelling. Dat is over het algemeen voor de gewone toeschouwer niet weggelegd, maar gelukkig ben ik naast toeschouwer ook fotograaf voor wat gezelschappen. En dus mag ik heel af en toe meegluren als de spelers samen met de regisseur de eerste stapjes zetten op weg naar een voorstelling. Te gek, want in de meeste gevallen komen wij natuurlijk ook pas als alles af is, of tenminste zo goed als, een paar daagjes voor de première, en dan moet ik mijn nieuwsgierigheid veel langer bedwingen.

Groepsportret van alle acteurs van Holes.

Groepsportret van alle acteurs van Holes.

Dit was zo’n af en toe. Op een mooie dag in april kwamen alle spelers en andere medewerkers aan Holes van Tryater/De Jonge Republiek samen in Leeuwarden en ik mocht erbij zijn. In een volle zaal vol betrokken Tryater-medewerkers, zo veel dat regisseuse Silvia Andringa er even confuus van was, was de tekst van Holes voor het eerst te horen uit de monden die deze straks op Oerol, en later in Leeuwarden, ook gaan uitspreken. De eerste liedjes waren er ook al , goed voor de sfeer. Samen met René maakte ik daarna portretten van de artistieke kern die de voorstelling creëert en alle acteurs.

Wij verheugen ons enorm op deze voorstelling. Klik hier om er meer over te lezen.

Sneak previews Tryater

sneakEen of twee keer per jaar geeft Tryater sneak previews, verse inkijkjes in projecten die gaan komen, experimentjes die misschien ooit projecten gaan worden of proefjes die misschien nooit een direct vervolg krijgen maar wel een interessante samenwerking opleveren. Dit voorjaar waren er weer twee, die ik mocht fotograferen. Heel verschillend, maar met een klein linkje in het creatieve brein.

De eerste is een behoorlijk affe multimediale voorstelling/installatie van Judith Nab: Mijn huis, de rest van de wereld (en daarbuiten). Haar werk is al jarenlang in heel Europa te zien, maar niet zo veel in Nederland. Gelukkig was deze dat wel, want o, was is dit fijn. Nab koppelde de ideeën van wetenschappers over aarde, heelal en diepzee aan de visie van kinderen op dezelfde thema’s en dat levert even verrassende als maffe ideeën op. En niet te vergeten schitterende beelden, deels gefilmd, deels getekend en deels een combinatie van allebei, die rondom je worden geprojecteerd op drie muren van de ruimte, je dus zo goed als geheel omgeven (want verder dan 270 graden kunnen de meeste mensen heus niet kijken ;-)) en daarmee onvermijdelijk bij je binnenkomen.

De tweede komt ook binnen en hoe. Een beetje onwennig presenteerde een zo aan de spotlights gewende Tamara Schoppert een prille eerste versie van een klein stukje van ‘De Schoenen van mijn moeder’ (werktitel, zie verderop). Onwennig, niet omdat ze dit keer niet acteert maar regisseert, want dat deed ze de laatste jaren al vaker met veel succes (wij herinneren ons een fantastische Disco Pigs, de helaas niet verder doorgeproduceerde indrukwekkende sneak preview Sy en heel recent het schattige Biggels en Tuiten). Nee, waarschijnlijk komt het doordat er meer van haarzelf in deze voorstelling zit dan ooit tevoren. Grote inspiratiebron is namelijk haar eigen manisch-depressieve moeder (nu heet dat bipolair) – voorwaar geen eenvoudig onderwerp om aan te kaarten voor kinderen vanaf 8, de doelgroep van het inmiddels Mama Gazoline gedoopte stuk. Omdat actrice Aly Bruinsma andere bezigheden had, gaf ze de presentatie samen met acteur Tijs Huys, die ook in de uiteindelijke versie zal spelen. Als ze voortzet wat ze hier in het piepklein liet zien, wordt het een theatrale, poëtische, liefdevolle schets van zowel de pijnlijke als de mooie kanten van de kronkels in haar moeders hoofd en hoe die voelen voor een kind.

De dag van… Willem van den Born, Vitens

Voor Praktijkblad Ondernemingsraad maak ik vier keer per jaar een groot artikel: de dag van… Daarin volg ik een dag een or-lid, schets ik in grote lijnen zijn werk en zoom ik in op de dwarsverbanden tussen het dagelijkse werk en het or-werk.De foto’s maak ik ook zelf.

Veel or-leden zijn kantoortijgers, maar soms sta ik met een or-lid samen tot m’n knieën in de modder, zoals tijdens de dag dat ik op pad was met Vitens-monteur Willem van den Born. Een echte verhalenverteller, die de ontwikkelingen in het land van het water al tientallen jaren op de voet volgt en al die tijd zorgt dat mensen in het gebied rond zijn woonplaats Hilversum niet (te lang) zonder zitten. Mooie kerel.

untitled

De ‘kimonokeizer’ exposeert

Z’n vriendin noemt hem liefkozend de kimonokeizer. Wij noemen hem wel Pa Pinkelman, onze ouwe, pa. Hij heeft sinds hij internet heeft een indrukwekkende verzameling ‘Japanse jurken’ en eetstokjes verzameld; met de sakecups die hij al had de moeite waard om gezien te worden. Museum Klok & Peel Asten, voorheen Klokkenmuseum, nog verder voorheen Beiaardmuseum had Japanse dagen en nodigde Saris sr. uit om z’n spulletjes uit te stallen en op te hangen in de grote gang die toegang geeft tot de andere exposities in het museum. Trots speelde hij gastheer en gaf hij iedereen die het maar enigszins wilde horen uitleg bij zijn collectie. Wij eren Hashi Saris met een bescheiden galerijtje alhier.

5D, festival voor de zintuigen

Over het IJ Festival werkt sinds een tijdje op bescheiden schaal samen met Festival 5D, een evenement dat toegankelijk wil zijn voor alle mensen, inclusief die met een verstandelijke of fysieke beperking. Vorig jaar al programmeerde Over het IJ enkele voorstellingen in samenwerking met 5D, dat zelf toen nog in september plaatsvond. Ook checkte de staf van 5D of Over het IJ wel toegankelijk is, bijvoorbeeld voor mensen die slecht ter been zijn of in een rolstoel zitten. Dit jaar werkten de beide Amsterdamse festivals opnieuw samen en viel het festival voor de zintuigen zelfs in het laatste weekend van Over het IJ. Wie Over het IJ bezocht, kon naast Pllek ook even een kijkje gaan nemen binnen de ‘poort’ van 5D.
Wij ontmoetten de directie van 5D op Oerol en die vroeg ons of we ook voor hen repetities, voorbereidingen en festival wilden komen fotograferen. En of, wij houden bijzonder veel van evenementen met een bijzonder doel en met een gedreven leiding die dat doel wil bereiken. Hierbij alleen een greep uit de vele beelden van het festival; die van de repetities zijn vooral voor ‘intern’ gebruik.


Op de foto’s onder meer beelden van de voorstellingen die speciaal voor 5D zijn gemaakt door overwegend jonge regisseurs in samenwerking met professionele acteurs en acteurs met een beperking in de meest uiteenlopende zin van het woord. Verder grote en kleine workshops, optredens van diverse artiesten en wat plaatjes van de horeca.

Rara, waar is dit?

© Saris & den Engelsman© Saris & den Engelsman

© Saris & den Engelsman© Saris & den Engelsman
Als ik zou vragen: waar is dit, zou je zomaar kunnen antwoorden: Belgische kust? Aan de Middellandse Zee, misschien? Als ik zeg dat we er gisteren, op onze eerste vrije dag in zes weken, zijn geweest en als je bovendien goed kijkt naar signalen op de beelden (Grolsch, een overdosis koelboxen, de soort boten) kom je natuurlijk tot een andere conclusie. Maar toch: als het goed weer is in Nederland, gaat ons kouwe kikkerlandje lijken op een fijn, warm land. Dan hoef je niet meer op vakantie, want dan is de schoonheid, de schitterende zonsondergang, het terras nooit ver weg. Hier: de strandopgang in Lemmer, het helaas vervallende Badpaviljoen Hindeloopen en de haven van Harlingen na een heerlijk etentje bij het Havenmantsje van kok Marco Poldervaart.

Inhaalrondje fotografie: TG Nomen liep voorbij

Breda stond – en staat ook nu nog een aantal dagen – in het teken van het Stiltefestival. Voor die gelegenheid werd ik door het jeugddansgezelschap De Stilte uitgenodigd om een verslag in woord en beeld te komen maken en verbleef ik afgelopen lang weekend in de sfeervolle Brabantse stad. Toevallig werkt in dezelfde periode, ook in Breda, theatermaakster Hanna van Mourik Broekman aan een mooie voorstelling over het gevecht tegen het ouder worden. Zij vroeg mij of ik foto’s wilde komen maken van haar voorprogramma, een gesprek over oud zijn/worden/gevonden worden tijdens het eten van klassieke gerechten in een nieuw jasje, en van de voorstelling. Tijdens een officiële voorstelling, dus vanaf een vaste plek en zonder te lopen, geen sinecure, zeker niet met zo’n breed opgezette vloer. Poging gewaagd en toch niet onaardig geslaagd. Hierbij een indruk.

Inhaalrondje fotografie: viering Hindoestaanse volksverhuizing

Tryater maakt professioneel theater. Daarnaast stimuleert het de ontwikkelingen van podiumkunsten op verschillende manieren. Een daarvan is it Paradys, een verzameling projecten waarin professionals amateurs ondersteunen en projecten waarin professionals hulp krijgen van professionals uit een ander vakgebied om te kunnen groeien in de breedte of de diepte. Het grootste deel van die projecten vindt in het najaar plaats, maar eentje was al voor de zomer: een toneelstuk voor de Natak, de viering van de verhuizing van Hindoestanen vanuit India naar Suriname en later naar Nederland. De stichting cultureel centrum Mahatma Gandhi sleutelde dat zelf in elkaar en speelde het ook zelf, onder begeleiding van een professionele eindregisseur. Wij legden een van de laatste repetities vast.

Kerst op het Loo

24 december was voor weinigen een werkdag, merkten wij toen wij ons op de weg begaven voor een van onze leukste klussen van het jaar. De A50 stroomde lekker door en binnen het uur stonden we op de dienstparkeerplaats van Paleis het Loo in Apeldoorn, waar we feestelijk gedekte kersttafels op de foto zouden gaan zetten. Een uurtje of zes waren we bezig met onze spullen door het luxe doolhof te sjouwen, op te zetten, opnamen te maken en weer verder te trekken. Wat een feest om in die door de grootste interieurontwerpers aller tijden bedachte ruimtes vol met de crème de la crème van het meubilair van de laatste paar eeuwen de prachtige decoraties vast te leggen. Extra leuk omdat ze met bijzonder veel liefde en engelengeduld zijn gemaakt door de conservator van de tentoonstelling, met wat hulp van collega’s, op basis van schilderijen, tekeningen en beschrijvingen uit de bewuste tijd. Jazeker, ze zat dagenlang sinaasappels te konfijten, bakte pasteien, knutselde koekjes en taarten en allerlei andere lekker ogende spulletjes om op de bijzondere serviezen van het koninklijk paleis te serveren aan een groot publiek, deze kerstperiode. Dat ervan zal smullen – figuurlijk dan, want het meeste is niet echt te eten.
KerstophetLoo_©SarisdenEngelsman_9620LR KerstophetLoo_©SarisdenEngelsman_9631LR KerstophetLoo_©SarisdenEngelsman_9658LR KerstophetLoo_©SarisdenEngelsman_9681LR KerstophetLoo_©SarisdenEngelsman_9757LR KerstophetLoo_©SarisdenEngelsman_9776LR KerstophetLoo_©SarisdenEngelsman_9795LR Copyright Saris & den Engelsman
Te zien tot en met 8 januari.

Uit eigen keuken: kerst(menu)kaarten

In 2010 kregen we zo veel complimenten op onze kalender-zonder-tijd (zie www.sarisdenengelsman.nl, knop Vrij werk) dat we ook in 2011 weer graag onze tanden wilden zetten in een bij ons passend eindejaarsgeschenk voor onze familie, vrienden en relaties. Een kaartenset, zo hadden we bedacht. Helaas vergden de meeste ideeën die door ons hoofd dwarrelden een grotere tijdsinvestering dan we ons tijdens onze drukke eindejaarswerkzaamheden konden permitteren. Maar gelukkig floepte er in onze hoofden een lampje aan dat leidde tot een flitsproject. Iets met die hilarische pieppoppetjes die we die zomer op de rommelmarkt kochten, schattig en boeverig tegelijk en daarmee echte (b)engeltjes, aardig passend bij de kersttijd. We maakten een kaartenset met op de voorkant vier onschuldige poppetjes en op de achterzijde hun ondeugende kant.
Ook dit jaar was ons belangrijkste idee voor het einde van het jaar een niet erg makkelijk te realiseren kaartenset. En met de drukke novembermaand voor de boeg moest het toch echt snel in mekaar te steken zijn. Dit keer ging midden in een diepzwarte najaarsnacht het eurekalampje aan. De volgende ochtend stond het idee nog als een huis – vonden wij tenminste. Het resultaat, nauwelijks twee weken later: een compleet feestmenu op zes luxe kaarten, beginnend bij een hapje van pastinaak en eindigend met een toetje met bessen. Met de ‘groene’ bestanddelen uit de recepten (deel eigen bedenksels, deels geïnspireerd op Moons favoriete meesters Jamie Oliver en Sergio Herman) knutselde ‘mevrouw’ kerstversieringen in elkaar. ‘Meneer’ zette ze als echte kunstwerkjes op de foto.
bieten2_5360 boom_vrij_5384 kaarsenvrij_5348 krans_vrij_5374 slinger3_5406 ster_5396
De gerechten die erbij horen zijn: choggiabieten met makreelrilette, aspergesalade met pesto en geitenkaas, pastinaakbeignets, bloemkoolmousseline met coquilles, citroensabayon met bessen en mozzarella met room en tomaatjes.

De kaarten zijn ook te koop. Ze kosten 10 euro per setje van zes dubbele kaarten 15×15 cm met aan de linkerbinnenkant het recept en rechts de tekst ‘Smakelijke feestdagen’. Ze komen met zes witte bijpassende enveloppen en sluitzegels-in-stijl in een pergamijnen zakje. Mail me op hallo @ moonsaris punt nl als je interesse hebt.

Artikelen voor magazines

Niet alleen redigeerde ik afgelopen weken vier magazines, voor twee ervan schreef ik ook. De dag van…, mijn rubriek voor Praktijkblad Ondernemingsraad, was weer aan de beurt. Daarvoor ging ik op bezoek bij revalidatiecentrum de Vogellanden in Zwolle en OC de Twijn, de school waar hun or-voorzitter Carin Smit als ergotherapeute werkt.

Verder kon Lede(n)maat, het verenigingsblad voor geamputeerden, wel wat kopij gebruiken en maakte ik daarvoor twee grote verhalen. Ik deed onder meer een interview met een zeer ervaren journalist die z’n werkzame leven sleet bij kwaliteitsbladen en kranten als Hollands Diep en NRC Handelsblad en schrijver is van diverse boeken over architectuur. Voor het eerst schreef hij over zichzelf, met het verlies van zijn been als aanleiding. Ik sprak hem over dat boek en kreeg als reactie: “Echt een goed stuk heb je gemaakt. Op een mooie manier persoonlijk.” Hoewel ik al honderden pagina’s vol schreef en vaak complimenten kreeg, is een opsteker als deze van zo’n topjournalist wel even wat anders.

Beide bladen verschijnen net voor kerst, maar hier alvast een preview. Niet alleen de teksten, ook de foto’s zijn van mijn hand.

Welkom in het paradijs

Enthousiaste scholieren die de kans krijgen om te ruiken aan hoe het is om met een professionele regisseur te werken, amateurspelers die een podium geboden wordt om met ludieke, experimentele werkvormen te bezig te zijn, jonge theatermakers die gecoached worden door ervaren collega’s uit de theaterwereld , It Paradys maakt het mogelijk.
Tryater en Frats zijn een paar jaar geleden gestart met It Paradys. Een plek waar professionals en amateurs elkaar ontmoeten, samenwerken en van elkaar leren. Inmiddels is het project landelijk erkend en krijgt het budgetten uit verschillende hoeken.


Het professionele Friese gezelschap Tryater vroeg me in november een paar bijeenkomsten uit It Paradys vast te leggen. Ontzettend leuk om mee te maken en ook goed voor m’n Fries, want dat was geregeld de voertaal. Op de foto’s een workshop van een professionele actrice en een coach met een aantal jeugdige amateurspelers en hun regisseurs; een doorloop van de voorstelling van Kimberley en Romke-Jan, twee jonge amateurs met een gigantisch talent; en een afsluitende bijeenkomst met onder meer Hildegard Draijer van DOX over werktechnieken en Ine te Rietstap, theatermaakster die Romke-Jan en Kimberley begeleidde.
Zie voor meer informatie www.paradys.org en www.tryater.nl

Sneak preview reisje Midden-Europa

Het is natuurlijk onmogelijk om wereldsteden werkelijk in beelden te vangen. En het is nog onmogelijker om drie Midden-Europese wereldsteden in negen beelden te vangen. Maar goed, hier toch een heel bescheiden poging een kleine indruk te geven van ons net afgelopen reisje langs Berlijn, Praag, Boedapest en Wenen – de laatste ontbreekt nog. Als het even wil, komt er ook nog een verslag. Maar eerst even wat deadlines aftikken en nieuwe klussen in het garen hangen. Zodat we volgend jaar lekker weer op pad kunnen.

Eilandbruiloft in zomerse sferen

Nee, wij zijn geen bruiloftsfotograaf. Maar we zijn wel festival- en theaterfotograaf. En als dan de artistiek directeur van het heerlijke Over het IJ Festival en de zakelijk directeur van het geweldige Oerol festival gaan trouwen en je vragen of je dat wilt vastleggen, dan is het moeilijk nee zeggen. Zeker als het een minifestivalletje wordt in een mooi septemberweekend – ja, het was deze mensen zo gegund, dat we van lang tevoren hoopten, stiekem verwachtten dat we ons Oerol- en Over het IJ-geluk van goed fotografeerweer mee konden nemen naar dit nazomerse feestje. En dat lukte wonderwel, want wat was het fantastisch.
Hier een kleine proeve van het hemels geluk van Lode en Marelie en de mensen die ze met barstensveel liefde omringen.

Ik, een eiland

Affiche Ik, een eiland www.vuurtoreneiland.nlSoms sta je ineens, floep, tot je knieën in het ijskoude IJmeerwater te zorgen dat je niet van de wiebelende ladder valt met je dure camera-plus-lens. O nee, sorry: dat je de man die onder je in een oerlelijke witte onderbroek in het even ijskoude water drijft zo op de foto zet dat ie iets weg krijgt van een eiland.

Dat gebeurde me eind juni, toen ik een paar uurtjes in de IJkantine in Amsterdam-Noord had zitten werken, in de bus kroop om lekker op tijd naar het science park te rijden voor het portretteren van twee broers en net voor vertrek werd gebeld door een samenwerkingspartner. Of ik ‘met m’n goede camera’ even een beeld kon maken voor de publiciteit van een bijzondere locatievoorstelling. Nu, als het kan, meteen, het heeft haast. Voor een bescheiden budget, maar met uitbundig bedankje.

Nee was misschien een verstandig antwoord geweest. Maar ik ben niet altijd verstandig. Zeker niet als de vraag komt van een superleuke tante die vast en zeker aan een superleuk project werkt met allerlei superleuke mensen. En dus toog ik, tussen de bedrijven door, naar Durgerdam, waar een bekend Nederlands acteur/cabaretier zonder mopperen voor me ‘poseerde’ in z’n bijnanakie, nadat de ladder van een buurman was opgetrommeld en ik m’n leggingpijpen had opgerold. Mocht je vinden dat ie minstens even veel op een lijk lijkt als op een eiland: dat kan, dat mag, het is artistiek verantwoord, verzekerden de makers me.

Het beeld wordt gebruikt in de promotie van de voorstelling die ‘Ik, een eiland’ heet, geregiseerd wordt door Gusta Geleijnse en die de tweede helft van september te zien is op een anders niet voor het publiek toegankelijke plek: vuurtoreneiland. Lees meer over dit prachtige project op www.vuurtoreneiland.nl